چرا باید قند خونم را چند نوبت در روز چک کنم؟!؟»

حتما تاکنون هر یک از ما کودکان دیابتی، از خود پرسیده ایم که چرا باید قند خونم را به صورت مداوم و آن هم چندین مرتبه در روز چک کنم؟ مگر نه اینکه تزریق انسولین، رعایت رژیم غذایی مناسب و ورزش باعث حفظ قند خون من در محدوده مناسب می گردد؟ اگر قرار است مجموعه این عوامل، قند خون مرا کنترل کنند، دیگر چه نیازی به چک کردن مرتب قند خونم در طول روز دارم؟
و اما پاسخ شما کودک عزیز دیابتی؛ 
شاید تاکنون شنیده باشید؛ افرادی در کنترل قند خون خود موفق تر هستند که تعداد دفعات بیشتری در طول روز قند خون خود را چک می کنند!! اما علت این امر چیست؟! همه ما کودکان بارها و بارها، کنار پدر، مادر و یا راننده، روی صندلی جلو اتومبیل نشسته و عقربه های سرعت سنج ماشین را دیده ایم. این عقربه ها به کنترل سرعت اتومبیل کمک می کند؛ به این معنا که راننده با دیدن بالا رفتن عقربه سرعت سنج و افزایش سرعت، پای خود را از روی پدال گاز بر داشته و ترمز می گیردو و با مشاهده پایین بودن عقربه سرعت سنج (در صورت نیاز) پدال گاز را بیشتر فشار می دهد.
در حقیقت چک کردن قند خون، برخلاف آن چه اغلب ما کودکان و نوجوانان دیابتی تصور می کنیم، نباید به عنوان عامل ایجاد کننده استرس تلقی شود؛ بلکه دقیقا مانند سرعت سنج، اطلاعات کافی از بالا یا پایین بودن بودن قند خون در اختیار  ما قرار می دهد. چنانچه از بالا یا پایین بودن قند خون خود آگاه باشیم، می توانیم برای نزدیک کردن آن به محدوده قند هدف اقدام لازم را انجام دهیم؛ یعنی در صورت پایین بودن و/یا افت قند خون، با مصرف مناسب مواد غذایی و یا در صورت نیاز کاهش اصولی انسولین مصرفی و نیز در صورت بالا بودن قند خون با تزریق انسولین سریع الاثر آسپارت یا کوتاه اثر رگولار، دریافت آب و مایعات بیشتر و... قند خون خود را به سمت محدوده مناسب قند خون سوق دهیم. حتما می پرسید در صورت افت قند خون یا بالا بودن قند خون مطمئنا دچار علایم مربوط  به این حالات می شوم!!! اما... فراموش نکنیم این گفته صحیح نیست! چرا که تنها اکتفا کردن به علایم افت قند یا بالا بودن قند خون به تنهایی برای درمان این حالات کافی نیست و در صورت رخداد مکرر این این پدیده ها، بدن به قندهای بسیار پایین یا بسیار بالا عادت کرده و احتمالا علایم مربوط به این حالات مشاهده نمی شود. 
حال که به اهمیت چک کردن مکرر قند خون توسط خودمان آگاه شدیم لازم مراحل صحیح آن را با یکدیگر مرور کنیم؛
دست های خود را با آب ولرم و صابون می شوییم و خشک می کنیم. (چنانچه دستانمان خیس باشد، دستگاه عدد صحیحی برای قند خون نشان نمی دهد. لزوما نیازی به استفاده از الکل برای ضدعفونی نیست؛ هر چند در صورت مصرف باید اجازه داد تا الکل روی دست کاملا خشک شود.)
سوزن را درون لنست و سپس کلاهک را روی آن قرار می دهیم. (درجه لنست باید با توجه به ضخامت پوست تنظیم شود؛ درجه های پایین تر برای کودکان و درجه های بالاتر برای ضخامت های بیشتر پوست بزرگسالان استفاده می شود.)
سپس ضمن اطمینان از اینکه تاریخ مصرف نوار منقضی نشده باشد، آن را درون جایگاه مناسب دستگاه قرار داده و قطره خون را روی دستگاه قرار می دهیم. (خوشبختانه دستگاه های چک کننده قند خون امروزی به حداقل مقدار خون نیاز دارند.) اجازه می دهیم تا دستگاه میزان قند خون را نشان دهد. قند خون را در دفترچه یادداشت کرده و در هر بار مراجعه به پزشک متخصص همراه داشته باشیم
در مرحله آخر نوار را از دستگاه  و سوزن را از لنست خارج کرده و به ظرف زباله مناسب انتقال می دهیم
فراموش نکنیم
  همواره از کناره های انگشت خون گیری می کنیم. 
 خون باید بدون هر فشاری از انگشت خارج شود. 
و نکته آخر اینکه از هر 10 انگشت می توان خون گرفت.

.پس دوستان خوبم، با چک کردن مداوم قند خون و حفظ آن در محدوده هدف، تا آن جا که می توانیم از عوارض دراز مدت دیابت پیشگیری کنیم.

دکتر سیده مریم عبدالله زاده- دکتری تخصصی علوم تغذیه، مشاور تغذیه و رژیم درمانی